سخنان آیت الله علی خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی در نخستین خطبه های نماز جمعه پس از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری، نقطه عطفی در جریان وقایع پس از انتخابات بود.

وی "11 میلیون" تقلب در انتخابات را غیر ممکن دانست و هشدار داد که اگر سیاستمداران منتقد انتخابات به تظاهرات و راهپیمایی های خیابانی خاتمه ندهند، "فرماندهان پشت صحنه" این اعتراضات تلقی خواهند شد و مسئول خونریزی های احتمالی خواهند بود.

هشداری که با وجود صراحت، به عقب نشینی معترضان منجر نشد و یک روز بعد، تهران و سایر شهرهای ایران شاهد گسترده ترین درگیری های خیابانی میان معترضان و نیروهای امنیتی در مقایسه با روزهای قبل بودند.

آیت الله خامنه ای، البته همچنین در سخنان خود خواستار رسیدگی به ابهامات مربوط به انتخابات در شورای نگهبان شد، اما این سخنان کمکی به مهار التهابات عمومی نکرد، چرا که ظاهرا منتقدین انتخابات اخیر و از جمله کاندیداهای اصلاح طلب، گمان نمی کنند که شورای نگهبان، پس از مدتی بررسی شکایات کاندیداها، رای به نادرستی تصریحات شخص اول حکومت بدهد.

در نتیجه، به نظر می رسد که رهبر جمهوری اسلامی، ترجیح داده که با دفاع از نتایج انتخابات ریاست جمهوری دهم، در شرایطی که اعتراضات گسترده منتقدان این نتایج در جریان است، هزینه حمایت از تداوم ریاست جمهوری آقای احمدی نژاد را – اگرچه بالا – بپذیرد.

هزینه آفرینی های محمود احمدی نژاد برای حکومت ایران، با "افشاگری" های بی سابقه وی علیه شخصیت های موثر نظام جمهوری اسلامی در جریان مبارزات انتخاباتی شروع شد و با برگزاری انتخاباتی که به بیشترین حجم از اعتراضات خیابانی پس از انقلاب اسلامی ایران دامن زد ادامه یافت.

در پی انتخابات نیز، تجمعات چند صد هزار نفری اعتراضی و نیز خشونت نیروهای مدافع دولت علیه معترضان، بارها و بارها به "خبر یک" رسانه های معتبر دنیا تبدیل شد؛ تحولی که نه تنها افکار عمومی جهان را علیه تهران برانگیخت، بلکه ابراز تردیدهای جامعه بین المللی را در مورد مشروعیت دولت جمهوری اسلامی به دنبال داشت و به زعم برخی ناظران رسانه ای در عرض یک هفته بیش از تمام دوران پس از جنگ "تصاویر مستند" علیه جمهوری اسلامی تولید کرد.

در چنین شرایطی، دورنمای پیش روی حکومت و رهبری آن در ارتباط با نا آرامی های اخیر نیز می تواند در بر گیرنده هزینه های شدید باشد.

با توجه به آنکه ظاهرا موضع گیری هشدارآمیز اخیر رهبری در خصوص منتقدان انتخابات باعث پایان اعتراضات خیابانی نشده، باید تداوم شدت عمل را علیه معترضان به انتخابات انتظار داشت.

این اقدام، می تواند مستندات مورد استفاده برای فشار بر تهران در داخل و خارج را، در سطوحی غیر قابل مقایسه با هر دوران دیگری از حیات جمهوری اسلامی افزایش دهد و از سوی دیگر، بحران میان تهران و جامعه بین المللی بر سر "مشروعیت" دولت جمهوری اسلامی را ، در شرایطی که حکومت در بحبوحه بحران هسته ای انتظار مشکلات جدید را با جهان ندارد، تشدید کند.

از آنجا که تمام اینها، هزینه هایی هستند که رهبر و نظام جمهوری اسلامی ایران، برای حمایت از "یک" نفر متحمل می شوند، پرسش از انگیزه های تحمل این هزینه ها، از اهمیت بسیاری برخوردار می شود.

به عبارت دیگر، درک اینکه چرا آیت الله خامنه ای برای دفاع از محمود احمدی نژاد و همکارانش حاضر به پذیرش هزینه هایی نامحدود و به گونه ای نامتعارف بالاست، می تواند توضیح دهنده بخش مهمی از اتفاقاتی باشد که در دوران پیش و پس از انتخابات به وقوع پیوسته است.

در مورد دلایل آیت الله خامنه ای برای این حمایت، تحلیل های متنوعی مطرح می شوند. اما به طور کلی می توان گفت تا آنجا که در برخی سخنان رهبر نظام بیان شده، دلیل اصلی حمایت از آقای احمدی نژاد، "ایستادگی" شدید او در مقابل دشمنانی است که به عقیده رهبری، حیات نظام جمهوری اسلامی را تهدید می کنند.

رهبر ایران در شهریور ماه گذشته در دیدار با اعضای هیات دولت یادآور شد که دولت های قبل از احمدی نژاد، در مواجهه با اتهامات قدرت های بیگانه، می کوشیدند ثابت کنند که نظام متهم نیست؛ اما دولت نهم، در مواجهه با حملات دشمنان، به حمله متقابل می پردازد و شیوه درست همین است.

مقام اول حکومت ایران در مناسبت های مختلف دیگر نیز "قاطعیت" دولت نهم در مقابل دشمنان را مورد تاکید قرار داده است، ویژگی ای که رییس این دولت هم برای اثبات موثر بودن آن، مستندات مشخصی را مورد تاکید قرار داده و می دهد.

مثلا، اینکه نتیجه سیاست تنش زدایی خاتمی، قرار گرفتن ایران در لیست کشورهای "محور شرارت" توسط ایالات متحده بود، اما نتیجه سیاست های سرسختانه دولت بعدی – به گفته وی – درخواست های مکرر واشنگتن برای مذاکره با ایران است.

آقای احمدی نژاد در مقابله با "دشمنان داخلی" هم از چنین الگوی سازش ناپذیری تبعیت می کند و ظاهرا دلیل دیگر حمایت رهبری از وی همین است. دیگر برای کمتر کسی تردیدی در این نکته باقی مانده رهبر جمهوری اسلامی ایران، به هر دلیل، متقاعد شده است که اصلاح طلبان، به دلیل حرکت آگاهانه یا ناآگاهانه در مسیر خواسته های قدرت های جهانی در ابعاد سیاسی، امنیتی و بین المللی، برای بقای نظام جمهوری اسلامی ایران خطرناک هستند و بنابراین، ملاحظات مربوط به حفظ نظام ایجاب می کند که با قاطعیت در مقابل تحرکات آنها و ورود مجددشان به قدرت جلوگیری شود.

این در حالی است که اگرچه بسیاری از محافظه کاران در تبعیت از رهبری و مخالفت با اصلاح طلبان به آقای احمدی نژاد شباهت دارند، اما به اندازه رییس دولت نهم در مقابله با دشمنان داخلی و خارجی "سرسختی" و "سازش ناپذیری" نشان نداده اند.

بدین ترتیب، می توان فهمید که از دیدگاه آیت الله خامنه ای، مزایای مهار دشمنان حکومت ایران در داخل و خارج به حدی بالاست که حداقل تا این لحظه، به هزینه های فزاینده حمایت از محمود احمدی نژاد می ارزد.

اما آیا نتیجه این محاسبه هزینه – منفعت همواره از نظر آیت الله خامنه ای به همین شکل خواهد بود؟ تردید نیست که جهت و فرجام اعتراضات اجتماعی به نتایج انتخابات 22 خرداد، در تعیین پاسخ سوال فوق نقش تعیین کننده ای خواهد داشت.

۹۰۲۳۹

آقای موسوی با همسرش به میان جمعیت آمد و با یک بلندگوی دستی سخنرانی کوتاهی انجام داد

روز پنجشنبه همزمان با تظاهرات صدها هزار نفری - و بنا به برخی گزارش ها چند میلیونی - مخالفان در ایران اعلام شده است که برنامه تجمع روز جمعه که مهدی کروبی درخواست آن را کرده بود لغو شده و در عوض این تظاهرات قرار است روز شنبه برگزار شود.

برنامه تجمع اعتراضی روز جمعه قرار بود از میدان هفت تیر به سوی نماز جمعه در خیابان انقلاب انجام شود.

در خبری در وبسایت حزب اعتماد ملی که آقای کروبی رئیس آن است آمده است: "حزب اعتماد ملی در نامه ای به وزیر کشور خواهان صدور مجوز برای برپایی تجمع اعتراض آمیز به نتایج انتخابات در روز شنبه شد. در نامه حجت الاسلام والمسلمین دکتر رسول منتجب نیا قایم مقام دبیر کل این حزب از وزیر کشور برای ساعت ١٦ روز شنبه و در میدان انقلاب به سمت آزادی تقاضای مجوز راهپیمایی در اعتراض به نتایج اعلام شده انتخابات شده است."

این حزب گفت که راهپیمایی از ساعت 16 تا 19 بعداز ظهر صورت می‌گیرد و هدف آن "پی‌گیری مطالبات قانونی و تداوم اعتراض مدنی آنان است."

پیشتر گروه های دیگر نیز درخواست برگزاری تجمعی در روز شنبه را داده بودند و شاهدان عینی می گویند که خبر برگزاری این تجمع در تظاهرات روز پنجشنبه نیز میان مردم دهن به دهن گشته است.

قرار است آیت الله علی خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی نماز جمعه این هفته را امامت کند و بسیاری می خواهند بدانند او - که قبلا بر پیروزی محمود احمدی نژاد مهر تایید زده است - چه موضعی در قبال اعتراضاتی که در سه دهه تاریخ جمهوری اسلامی سابقه ندارد اتخاذ خواد کرد.

تظاهرات پنجشنبه

روز پنجشنبه صدها هزار نفر در تجمعی در تهران برای گرامیداشت یاد هشت نفری که پیشتر در جریان اعتراضات به نتایج انتخابات کشته شده بودند شرکت کردند.

نیویورک تایمز گزارش می دهد که به نظر می رسید تظاهرات پنجشنبه به بزرگی تظاهرات دوشنبه یا بزرگتر از آن بوده باشد؛ به گفته شهردار تهران سه میلیون نفر در تظاهرات دوشنبه شرکت کرده بودند.

در این تظاهرات که از میدان امام خمینی تا فردوسی و انقلاب را در بر می گرفت میر حسین موسوی، از نامزدهای معترض انتخابات، در بین هوادارانش در میدان امام خمینی تهران حاضر شد و سخنرانی کرد.

به گفته شاهدان عینی تظاهرات خاموش مردمی که پلاکاردهای اعتراض آمیز در دست داشتند از میدان هفتم تیر تا میدان امام خمینی و از طرف دیگر از میدان فردوسی تا میدان انقلاب برگزار شد.

بسیاری از معترضان شمع به دست داشتند. میرحسین موسوی نیز مانند هوادارانش لباس سیاه بر تن کرده بود و از روی یک ماشین سخنرانی کرد.

برخی از مردم عکس های کشته ها را در دست داشتند و روی برخی پلاکاردها نوشته شده بود: "چرا برادران ما را کشتید؟".

بر اساس برخی منابع بسیاری از خیابانهای منتهی به محل تجمع مسدود شد و امکان عبور و مرور اتومبیل ها به سمت میدان امام خمینی تهران وجود نداشت.

روزنامه گاردین در وبلاگ ویژه خود به نقل از شبکه پرس تی وی، شمار شرکت کنندگان در راهپیمایی را "صدها هزار نفر" ذکر کرده است.

حدود ساعت شش بعد از ظهر به وقت تهران خبر رسید که به دلیل ازدحام شدید جمعیت در میدان امام خمینی، مسافران مترو نمیتوانند از خروجیهای این میدان بیرون بیایند و به خروج از ایستگاههای قبلی و بعدی دعوت میشوند.

همزمان شوران نگهبان که مسئول نظارت بر انتخابات است از سه نامزد انتخابات که بازنده اعلام شده اند خواسته است روز شنبه نمایندگان خود را برای دیدار با اعضای این شورا اعزام کنند.

مارکوس جورج خبرنگار بی بی سی در تهران می گوید که در این روز کمتر نشانه ای از بسیجیان هوادار حکومت دیده می شد اما هواداران آقای موسوی به هم می گفتند که باید به صورت گروهی حرکت کنند تا در برابر هرگونه حمله احتمالی کمتر آسیب پذیر باشند.

گزارش خشونت

مری کولوین گزارشگر روزنامه "ساندی تایمز" که در تهران است  گفت که به نظر می رسد هر دو طرف سعی دارند از برخوردهای عمده پرهیز کنند اما وضعیت "خیلی حساس است و پیشبینی تحولات آینده خیلی دشوار است."

وی گفت که یک خبرنگار وال استریت ژورنال "یک شب پیش درحال مصاحبه با یک مرد جوان در خیان بوده است که یک شبه نظامی نزدیک شد و با اسلحه گردن او را هدف گرفت و کشت."

در دیگر شهرها، آرامگاه شاهچراغ محل گردهم آیی معترضان شهر شیراز بود که هزاران نفر از آنها در این مکان در سکوت مقابل یک تابوت نمادین تجمع کردند.

هرچند برخی منابع حاضر در این گردهم آیی تعداد ماموران نیروی انتظامی در محل شاهچراغ را اندک توصیف کردند اما نیروهای لباس شخصی در میان جمعیت حضور دارند.

این گردهم آیی پس از آن برگزار شد که در دو روز گذشته نیروهای بسیجی با تظاهر کنندگان در شهر شیراز برخورد کردند.

یک تظاهرکننده به نام علی که در تجمع خاموش شیراز شرکت کرده بود گفت: "در حدود دو تا سه هزار نفر اینجا هستند، در سکوت در محوطه داخل شاهچراغ نشسته اند. پلیس کاری نمی کند چون در یک مکان مقدس هستیم."

محدودیت های شدیدی بر بی بی سی و سایر رسانه های خارجی در ارتباط با پوشش خبری اعتراض ها اعمال شده است. خبرنگاران اجازه ندارند خبر تجمعات "غیرقانونی" را - که شامل تجمعات گسترده مخالفان در روزهای اخیر می شود - از نزدیک پوشش دهند اما بر محتوای گزارش آنها کنترلی اعمال نمی شود.

به گفته منابع در زاهدان، این شهر تا اندازه ای آرام تر شده و تظاهرات به شکل آرام پی گرفته می شود. همچنین مسجد طالقانی این شهر نیز محل برگزاری یک مراسم عزاداری برای کشته شدگان در جریان ناآرامی ها بوده است.

در ارومیه هم به گفته منابع آگاه خیابان های امام خمینی و خیام، که در روز های اخیر محل برگزاری تجمع معترضان به نتیجه انتخابات بوده، تحت کنترل شدید نیروهای امنیتی قرار دارند و تا کنون مردم ارومیه امکان برگزاری تظاهرات اعتراضی خود را نداشته اند.

ضدتظاهرات

اعتراضات تازه درحالی انجام شده است که شورای نگهبان از مهدی کروبی، میرحسین موسوی و محسن رضایی نامزدهایی که وزارت کشور می گوید بازندگان انتخابات هستند دعوت کرده است روز شنبه درباره شکایات خود بحث کنند. معلوم نیست که نامزدها این دعوت را پذیرفته باشند.

سخنگوی این شورا گفته است که معاونت اجرایی این شورا "بررسی دقیق" 646 مورد شکایت که از سوی این سه نامزد ارائه شده را آغاز کرده است.

این شورا پیشتر در این هفته گفت که در صورتی که لازم بداند دستور بازشماری برخی از صندوق ها را خواهد داد اما درخواست برگزاری مجدد انتخابات که درخواست آقای موسوی و کروبی است را رد کرده است.

در سایر تحولات روز پنجشنبه طی یک تجمع، در اطراف دفتر دادستانی تهران، دانشجویان هوادار آقای احمدی نژاد و رهبر ، علیه نقش علی اکبر هاشمی رفسنجانی و خانواده اش در اعتراضات تظاهرات کردند.

خبرگزاری فارس می گوید که فائزه رفسنجانی که روز سه شنبه در جمع مخالفان سخنرانی کرد و برادرش مهدی در ارتباط با نقشی که ادعا می شود در "ناآرامی ها" دارند از ترک کشور منع شده اند.

مجلس خبرگان رهبری - که مسئول عزل و نصب رهبری است - و تحت ریاست علی اکبر هاشمی رفسنجانی قرار دارد طی بیانیه ای از مشارکت مردم در انتخابات استقبال کرده اما در مورد نتایج آن اظهار نظری نکرده است.

۸۹۸۹۵

پیوند همیشگی اقتصاد و سیاست سبب می شود هر تغییری در شرایط و ثبات سیاسی یک کشور بر فعالیت بخش های اقتصادی آن تاثیر بگذارد. این تاثیر در روزهای اول، با کاهش فعالیت بنگاه های اقتصادی به چشم می آید، ولی مهم تر از آن، نتایج بلندمدتی است که اغلب، با پشت سر گذاشتن بحران و فروکش کردن اختلاف نظرهای سیاسی، خود را نشان می دهد.

تجمع و راهپیمایی های روزهای اخیر در اعتراض به نتیجه انتخابات ریاست جمهوری در ایران در مرحله اول بر فعالیت تک تک بنگاه های اقتصادی تاثیر گذاشته است. مغازه هایی که در مسیر راهپیمایی ها و تجمع ها قرار دارند، در بیشتر موارد برای یک روز کامل تعطیل شده اند. این تعطیلی یا به خواست مغازه داران و برای مشارکت در تجمع ها بوده یا به دستور رسمی برخی مراجع و برای جلوگیری از شلوغی بیشتر انجام شده است.

منابع خبری غیررسمی هم از تعطیلی برخی مغازه ها در بازار شهرهای بزرگ و کند شدن فعالیت های اقتصادی در روزهای اول بعد از اعلام نتیجه انتخابات ریاست جمهوری خبر داده اند. اما تعطیلی بنگاه های اقتصادی، کندی خرید و فروش و احتمالا بروز مشکلاتی در تامین مایحتاج زندگی مردم، تنها اولین مرحله از تاثیر ناآرامی های اخیر در وضعیت اقتصادی ایران است.

جمشید اسدی، تحلیلگر اقتصادی، معتقد است که راهپیمایی و اعتراض های روزهای اخیر، پیامدهای قابل توجهی در بخش اقتصادی خواهد داشت. او می گوید: "زمانی که فضای کسب و کار در یک کشور همانند فضای کنونی ایران می شود، سرمایه گذاران داخلی و خارجی نه تنها سرمایه گذاری نمی کنند، بلکه تا حد ممکن تلاش می کنند سرمایه های موجود خود را از کشور خارج کنند."

او اضافه می کند: "خروج سرمایه از کشور سبب می شود آینده اقتصادی تاریکی در انتظار آن باشد، یعنی می توان مطمئن بود که با به وجود آمدن فضای نامساعد کسب و کار، هم میزان بیکاری بیشتر می شود و هم تورم و گرانی بیشتر به دنبال آن می آید."

محمد از فعالان اقتصادی است که در یک شرکت بازرگانی مشترک "ایرانی-چینی" فعالیت می کند. او می گوید در روزهای اخیر و به دنبال اعتراض های مردمی به نتیجه انتخابات ریاست جمهوری در ایران، بخش قابل توجهی از فعالیت های اقتصادی این شرکت متوقف شده است. او می گوید: "خیلی از بدهکاران به شرکت ما با استفاده از موقعیتی که پیش آمده است، حاضر نیستند چک های خود را پرداخت کنند و ناگزیر شده ایم به دنبال چک های برگشتی مان برویم."

او اضافه می کند: "بروز ترافیک و مشکلات در رفت و آمدها سبب شده است نتوانیم کالاهایمان را به دست خریداران برسانیم و هیچ آژانس مسافرتی حاضر به ارائه خدمات نیست."

به گفته محمد، فعالیت بیشتر شرکت های بازرگانی، متوقف شده است و به طور مشخص، مسولان شرکتی که او در آن کار می کند، تصمیم گرفته اند در صورت ادامه این وضعیت، بخشی از نیروی کار خود را تعدیل کنند.

با ادامه یافتن اعتراض ها به نتیجه انتخابات ریاست جمهوری در روزهای اخیر، برخی شرکت های خارجی فعال در ایران هم اعلام کرده اند که به دنبال خروج نیروی کار غیر ایرانی خود هستند و تا زمان آرام تر شدن شرایط، دفترهای خود را به ویژه در تهران، به صورت نیمه تعطیل درمی آورند.

جمشید اسدی معتقد است که به جز فعالیت بنگاه های اقتصادی در ایران، شرکای تجاری و بازرگانی کشور هم شرایط جدیدی برای ادامه همکاری های خود در نظر خواهند گرفت.

او می گوید: "بر اساس برآوردهایی که اتاق بازرگانی ایران در آخرین ماه های باقی مانده به انتخابات ریاست جمهوری منتشر کرد، قیمت بعضی کالاهای بازرگانی وارداتی به ایران، حدود 40 درصد بیشتر از قیمت متعارف در بازار جهانی است و ایران این کالاها را گران تر از دیگر خریداران بین المللی، وارد می کند."

به گفته آقای اسدی، این آمار نشان می دهد که شرایط کسب و کار در ایران نامناسب است و شرکای تجاری در عرصه بین الملل، مگر به بهای گزاف، حاضر نیستند با ایران داد و ستد کنند. در نتیجه می توان پیش بینی کرد که در وضعیت کنونی، این قیمت ها چه قدر گران تر می شود.

قراردادهایی که برای داد و ستد با کشورهای خارجی امضا می شوند، برای چندین ماه و شاید چندین سال معتبر خواهند بود و تنها برقراری آرامش و ایجاد اعتماد بیشتر برای سرمایه گذاران و کارآفرینان می تواند فضای کسب و کار را برای تمام بنگاه های اقتصادی کوچک و بزرگ بهتر کند.

با این حال، جمشید اسدی یادآور می شود که چگونگی برقراری این آرامش هم اهمیت قابل توجهی در شکل گیری فعالیت های اقتصادی دارد. او می گوید در صورتی که فضای کنونی، با سرکوب معترضان تغییر کند و کشور در ظاهر به آرامش برسد، فعالان اقتصادی در ایران چشم انداز مطلوب و مثبتی نخواهند داشت.

اعتراض به نتایج انتخابات ریاست جمهوری در ایران، بیشتر حرکتی سیاسی به نظر می آمد که اکنون ریشه های اجتماعی آن اشکار شده است، ولی نباید فراموش کرد که آثار اقتصادی این وضعیت در بلندمدت، می تواند نتایجی نه چندان مطلوب در روند توسعه اقتصادی ایران داشته باشد.

۸۹۸۹۲

دیوان محاسبات کشور که در ایران زیر نظر مجلس شورای اسلامی فعالیت می کند، در نامه ای به صدا و سیما اعلام کرد که موضوع وضعیت نامعلوم یک میلیارد دلار از درآمدهای کشور هنوز در این دیوان در حال بررسی است.

به گزارش سایت رسمی دیوان محاسبات، روابط عمومی این نهاد روز پنجشنبه ۲۱ خرداد (۱۱ ژوئن) در نامه ای به رضا پورحسین، مدیر شبکه سوم تلویزیون ایران نوشته است: "آقای محمود احمدی نژاد، نامزد دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران در برنامه ویژه انتخاباتی روز چهارشنبه ۲۰ خرداد ۸۸ ساعت ۲۲:۴۵ در بخشی از سخنان خود از مختومه شدن موضوع یک میلیارد دلار در تفریغ بودجه سال ۸۵ خبر داد".

دیوان محاسبات "مختومه شدن" این پرونده را "تکذیب" کرده است و می گوید این پرونده "برای رسیدگی و صدور دادخواست، در مسیر دادسرای دیوان محاسبات کشور" است و برای صدور رأی به هیأت های مستشاری و در صورت ضرورت به محکمه تجدیدنظر فرستاده خواهد شد.

آقای احمدی نژاد چهارشنبه شب در وقت اضافه ای که در تلویزیون ایران برای پاسخگویی به اظهارات رقیبانش به او داده شده بود، گفت: "می گویند یک میلیارد دلار در این دولت گم شده است اما وقتی معاون دیوان محاسبات می گوید که چنین چیزی نیست، آن را منتشر نمی کنند".

او جمعه شب ۱۵خرداد هم در گفت و گوی ویژه خبری در شبکه دوم تلویزیون ایران گفت: "اخیرا یک میلیارد دلار اشتباه محاسبه شده بود، دیدید که چه جنجالی بر سر آن برپا شد. یک جا ریال را با دلار جمع زده بودند... بعد گروه گذاشتند و جلسات متعدد برگزار شد و معلوم شد که اشتباه محاسباتی بوده است".

آقای احمدی نژاد در اواخر بهمن ماه ۱۳۸۷ هم گفته بود که گزارش دیوان محاسبات در مورد وضعیت نامعلوم یک میلیارد دلار از مازاد درآمد نفت در سال ۱۳۸۵، ناشی از اشتباه و بی دقتی بوده است و از مجلس شورای اسلامی به دلیل به راه انداختن "سروصدا" در این مورد انتقاد کرد.

در آن زمان دیوان محاسبات بلافاصله به گفته های رئیس جمهوری ایران واکنش نشان داد و خواستار فرصت پاسخگویی به آن در تلویزیون شد، اما تاکنون چنین فرصتی به دیوان محاسبات داده نشده است.

این نهاد اکنون هم می گوید مایل است این موضوع را "در فضای کارشناسی" و به دور از التهابات سیاسی پیگیری کند: "پیش از این نیز معاون دیوان محاسبات از رسانه ها و نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری درخواست کرده بود نتایج حاصل از رسیدگی ها و گزارش های حرفه ای دیوان محاسبات کشور را له یا علیه نامزدها مورد استفاده قرار ندهند".

رقیبان آقای احمدی نژاد در انتخابات ایران در مناظره ها و برنامه های تلویزیونی خود از "گم شدن" یک میلیارد دلار در دوران آقای احمدی نژاد به عنوان نمونه ای از عملکرد نامناسب دولت او یاد کردند در حالی که آقای احمدی نژاد معمولا آن را یک "اختلاف حساب" می نامد.

۸۹۵۱۱

بر اساس گزارشی از موسسه صلح سیپری (Sipri) که مقر آن در استکهلم واقع است، در سال 2008، با وجود بروز بحران اقتصادی میزان هزینه های نظامی در سراسر جهان با افزایشی چهار درصدی به 1464 میلیارد دلار رسید که تا کنون بی سابقه بوده است.

به گفته این موسسه در مقایسه با فعالیت های غیرنظامی در صنعت هواپیمایی و پروژه های فضایی، صنایع دفاعی وضعیت بسیار مناسبی دارند و از سال 1999 تا کنون حدود 45 درصد رشد کرده اند.

سیپری (انستیتوی تحقیقاتی صلح استکهلم) اعلام کرد: "بحران مالی جهانی هنوز تاثیری بر درآمد، سود و سفارش های ساخت شرکت های عمده تولید کننده تسلیحات نگذاشته است."

این موسسه همچنین از افزایش 11 درصدی عملیات حفظ صلح که منبع درآمدی برای شرکت های تولید کننده محصولات دفاعی محسوب می شوند، خبر داد.

در سال 2008 این عملیات در نقاط بحران زده ای همچون دارفور و جمهوری دموکراتیک کنگو انجام شد و بنا به برآورد این موسسه شمار سربازانی که در این عملیات به کار گرفته شدند به رقم بی سابقه 187.586 نفر رسید.

صنعت رو به رشد

در شرایطی که شرکت های فعال در صنعت هوا-فضا و امور دفاعی برای یکصدمین نمایشگاه سالانه تولیدات هوایی پاریس آماده می شوند، ظاهرا توجه مشتریان بجای شرکت های تولید کننده هواپیماهای مسافری که تحت تاثیر رکود اقتصادی میزان سفارش های آنها کاهش یافته، به شرکت هایی معطوف خواهد شد که جت های جنگنده و دیگر سخت افزارهای نظامی تولید می کنند.

در مجموع میزان فروش 100 تولید کننده عمده محصولات نظامی در سال 2007 به 347 میلیارد دلار بالغ شد که اکثر این شرکت ها آمریکایی یا اروپایی بودند.

حدود 61 درصد فروش نصیب 44 شرکت آمریکایی شد، 31 درصد دیگر به 32 شرکت مستقر در غرب اروپا رسید و باقی نصیب شرکتهای روسی، ژاپنی، اسرائیلی و هندی گردید.

موسسه سیپری در گزارش خود با ذکر دوران ریاست جمهوری جورج بوش به عنوان یک "دوره استمرار در صنایع تسلیحاتی"، اعلام کرد :"از سال 2002 ارزش 100 شرکت عمده فروشنده تسلیحات به میزان 37 درصد افزایش یافته است."

شرکت آمریکایی بوئینگ، غول هوا-فضا و امور دفاعی، کماکان بزرگترین فروشنده تسلیحات است که در سال 2007 میزان فروش آن از قبل تجهیزات نظامی به 30.5 میلیارد دلار رسید.

موسسه بریتانیایی BAE Systems با کمتر از یک میلیارد دلار اختلاف در رتبه دوم قرار دارد و لاکهید مارتین با 29.4 میلیارد دلار سومین فروشنده عمده تسلیحات در جهان است.

ولخرج ترین ها

بیشترین میزان پول برای تجهیزات نظامی کماکان از سوی آمریکا هزینه می شود که در یک دهه گذشته عامل 58 درصد افزایش در هزینه های جهانی در این عرصه بوده است، البته چین و روسیه اختلاف خود با آمریکا را کاهش داده اند.

این دو کشور بودجه نظامی خود را در طی یک دهه گذشته سه برابر کرده اند و بنا به گزارش سیپری، روسیه "با وجود مشکلات اقتصادی هنوز برنامه هایی برای افزایش بیشتر بودجه نظامی خود دارد."

در خاورمیانه در طی سال 2008 میزان هزینه های نظامی اندکی کاهش یافت، اما سیپری این کاهش را موقت برآورد کرده است و از برنامه های برخی کشورهای منطقه برای خریدهای عمده نظامی خبر داده است.

البته یکی از موارد استثنا عراق است که در مقایسه با سال 2007 بودجه نظامی خود را 133 درصد افزایش داد و به گفته سیپری به شدت برای تامین تجهیزات نظامی به آمریکا وابسته است.

آمریکا بودجه ای اضافه را هم برای "مبارزه با تروریسم" کنار گذاشته است و جنگ در عراق و افغانستان برای این کشور 903 میلیارد دلار هزینه در بر داشت.

سم پرلو-فریمن، مدیر پروژه هزینه های نظامی در سیپری گفت: "موضوع 'مبارزه با تروریسم' بسیاری از کشورها را ترغیب کرد که مشکلات خود را با زدن عینک نظامی ببینند و از این پدیده برای توجیه هزینه های بالای نظامی خود استفاده کنند."

مشکلات پیش رو؟

سیپری در گزارش خود تاکید می کند که سطح بالای هزینه های نظامی می تواند برای ثروتمندترین کشورها هم مشکل ایجاد کند.

در گزارش سیپری آمده است: "در جریان هشت سال ریاست جمهوری جورج بوش میزان هزینه های نظامی آمریکا به بالاترین سطح خود از جنگ جهانی دوم رسید."

سیپری بر استقراض بیشتر برای تامین هزینه های درگیری در عراق و افغانستان تاکید می کند و می نویسد: "این افزایش هزینه، که از طریق بوجه های مکمل اضطراری خارج از فرایند معمول تعیین بودجه تامین شد، در افزایش کسر بودجه نقش داشته است."

سیپری همچنین به این نتیجه رسیده که "اگر دولت ها هزینه های نظامی خود را در واکنش به افزایش کسر بودجه، کاهش دهند، تقاضا برای محصولات شرکت های تولید کننده تسلیحات هم کاهش خواهد یافت."

 ۱۰ تولید کننده عمده تسلیحات جهان

مقامات وزارت مخابرات افغانستان می گویند آنان در تلاش هستند با استفاده از شبکه فایبر نوری، در کیفیت و نرخ خدمات انترنیت و مخابراتی در کشور تغیرات مثبت را بوجود بیآورند.

مقامات وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان در باره انداختن کتابهای توقیف شده به دریای هیرمند توسط مقامهای محلی ابراز تاسف کرده اند.

اخیراً مقامهای محلی ولایت نیمروز هزاران جلد کتابی که توسط یک ناشر افغان از ایران وارد این افغانستان شده بود را به رود هیرمند انداختند.

ابراهیم شریعتی، ناشر افغان و وارد کننده این کتابها گفت که یک محموله ۲۵ تنی کتابهای وارداتی او شش ماه پیش در گمرک نیمروز توقیف شد و ۱۱ عنوان از این کتابها "غیرمجاز" تشخیص شد.

به گفته آقای شریعتی، کتابهای "هزاره ها نوشته حسن پولادی به ترجمه عالمی کرمانی، شناسنامه افغانستان نوشته بصیر احمد دولت آبادی، گل سرخ دل افگار نوشته جواد خاوری، نهج البلاغه، مجموعه نامه ها و سخنان حضرت علی و اصول کافی شامل این کتابها بوده است.

غلام دستگیر آزاد، والی نیمروز ادعا کرد که شماری از این کتابها "اختلاف برانگیز بود و در این کتابها به مسائل قومی و مذهبی دامن شده بود."

والی نیمروز می گوید در زمان توقیف این کتابها مسئولان اداره های ارشاد و حج اوقاف، دادستانی، امنیت ملی و اطلاعات و فرهنگ این ولایت حضور داشتند. به گفته او، نمونه هایی از این کتابها برای بررسی های بیشتر به وزارت اطلاعات فرهنگ به کابل فرستاده شد.

آقای آزاد گفت که تصمیم انداختن این کتابها به رودخانه توسط وزارت اطلاعات و فرهنگ و دادگاه عالی افغانستان گرفته شده است.

اما عبدالمالک کاموی، رئیس اداری قوه قضائیه افغانستان گفت که از صدور چنین حکمی توسط دادگاه عالی اطلاعی ندارد.

غرض ورزی؟

اما دین محمد مبارز راشدی، معاون وزارت اطلاعات و فرهنگ به خبرنگاران گفت که روند توقیف، بررسی و به آب انداختن این کتابها در کل با مداخله نهادها و اشخاص مختلف و با غرض ورزی همراه بوده است.

آقای مبارز گفت: "کتابهایی که به رودخانه انداخته شدند جزئی از کتابهایی است که هیچ مشکلی ندارد و در افغانستان همیشه بوده و در آینده هم خواهد بود."

معاون وزارت اطلاعات و فرهنگ افزود: "دو مشکل در این تصمیم گیری وجود دارد: یکی در نفس قضاوت در این کتابها- که مورد استفاده مردم است، چرا ممنوع قلمداد می شود و دیگر این که روند ممنوع کردن این کتابها عجیب است. ما در روند اجرایی خود قانونی نداریم که کتابی که ورودش ممنوع باشد آن را به آب بیندازیم."

آقای راشدی می گوید "در صورتی که کتابی ممنوع دانسته شود باید واپس به وارد کننده آن مسترد شود و نه این که به رودخانه انداخته شود."

غلام دستگیر آزاد، والی نیمروز گفت به دلیل این که ممکن است در این کتابها کلمه طیبه و آیات قرآن نوشته شده باشد و به دستور دادگاه تصمیم گرفته شد که این کتابها به رودخانه انداخته شود.

ابراهیم شریعتی ناشر افغان و وارد کننده این کتابها می گوید با انداختن این کتابها به رودخانه ۳۶ هزار دلار ضرر کرده است.

آقای راشدی گفت: "در بعضی موارد ظرفیت های پایین کاری باعث می شود که نسبت به ورود بعضی کتابها به این شکل برخورد شود. از این ناحیه من نگرانم و این کار به نفع افغانستان و فضای فرهنگی افغانستان نیست."

ناشر و وارد کننده این کتابها می گوید این چهار عنوان از این کتابها را به دلیل امکانات بهتری که در ایران وجود دارد، در آن جا چاپ و وارد افغانستان کرده بود. به گفته او، قرار بود این کتابها در شهر کابل به فروش برسد.

پیش از این مقامات دولت ایران با اشاره به توقیف این کتابها در نیمروز گفته بودند که هیچ گونه کتاب "اختلاف برانگیز" از این کشور به افغانستان صادر نشده است.

ابراهیم شریعتی می گوید در سالهای اخیر حدود 140 عنوان از آثار نویسندگان، محققان و شاعران افغانی را در ایران چاپ کرده است. که افغانستان در پنج قرن اخیر، _که چاپ بیستم آن به بازار آمده_ تمامی آثار خلیل الله خلیلی، برگزیده غزلیات بیدل، دیوان عایشه درانی، تاریخ احمدشاه ابدالی، دیوان ملک الشعرا قاری عبدالله از جمله آن ها است.

۸۸۷۶۰

مقدار زیادی پرتقال که گفته می شود اسرائیلی بوده، در تهران، کرج و سایر شهرستان های استان تهران توزیع و سپس جمع آوری شده است.

بر اساس گزارش ها و تصاویر منتشر شده در خبرگزاری های ایران، روی برچسب این پرتقال ها نام اسرائیل نوشته شده اما روی جعبه های حاوی آنها اسم چین آمده است.

محمدرضا نادری، معاون امور گمرکی گمرک ایران به خبرگزاری ایسنا گفته است: "از آنجا که معامله تجاری با اسرائیل ممنوع است و مردم هم کالاهای اسرائیلی را مصرف نمی کنند، اگر هم پرتقال هایی از اسرائیل به داخل کشور وارد شده باشد، از مبادی رسمی نبوده است".

این در حالی است که خبرگزاری ایلنا می نویسد که این پرتقال ها با مجوز وزارت بازرگانی ایران وارد این کشور شده ولی از آنجا که جعبه حاوی آنها چینی بوده است، مأموران وزارت بازرگانی هنگام ترخیص جعبه ها متوجه برچسب های روی خود پرتقال ها نشده اند.

از سوی دیگر یک وارد کننده میوه به ایسنا گفته است که بازرسان دولتی صبح جمعه ۴ اردیبهشت (۲۴ آوریل) سردخانه های واردکنندگان میوه را بازرسی کرده اند.

او که در خبر ایسنا با نام "ارجمندی" معرفی می شود، گفته است: "به نظر می رسد عده ای در حال تخریب بی رحمانه بازرگانان فعال در حوزه میوه هستند".

این وارد کننده میوه هشدار داده است که نباید اجازه داد "به بهانه وجود انحصار در تجارت"، در مورد فعالیت بازرگانان میوه تردید ایجاد شود. 

گفته می شود اجازه واردات برخی کالاهای پرمشتری در ایران به طور محدود در اختیار عده ای قرار می گیرد، در نتیجه رقابت شدیدی برای به دست آوردن مجوز واردات این گونه کالاها وجود دارد.

به نظر می رسد اشاره "ارجمندی" به وجود ارتباط میان توزیع پرتقال های دارای برچسب اسرائیل با موضوع "انحصار در تجارت"، به معنای مطرح کردن این احتمال باشد که توزیع این پرتقال ها برای به دردسر انداختن وارد کنندگان پرتقال بوده است.

در این حال حسین مهاجران، رئیس اتحادیه فروشندگان میوه و سبزی تهران به ایسنا گفته که این پرتقال ها احتمالا از طریق دوبی به ایران وارد شده است.

به گفته او این پرتقال ها به میدان مرکزی میوه و تره بار تهران وارد نشده و "گویا فقط در سطح میادین میوه شهرداری ها توزیع شده اند"

اسرائیل تنها کشوری است که جمهوری اسلامی ایران آن را به رسمیت نمی شناسد.

روابط میان این دو کشور در سال های اخیر و تحت تأثیر برنامه های موشکی و هسته ای ایران و حملات لفظی محمود احمدی نژاد رئیس جمهوری ایران به اسرائیل از یک سو و حمله اسرائیل به مواضع حزب الله لبنان و تهاجم ارتش اسرائیل به غزه از سوی دیگر، از همیشه متشنج تر بوده است.
۸۶۵۹۳

نخستین مرکز تشخیص و مداوای بیماران ایدز، در کابل، پایتخت افغانستان آغاز به کار کرد.

در این مرکز که به کمک سازمان بهداشت جهانی ایجاد شده، بیماران به طور رایگان داروی ضد ویروس اچ آی وی دریافت می کنند.

وزارت صحت/بهداشت افغانستان می گوید در نتیجه آزمایش داوطلبانه خون در این مرکز، تا حالا مشخص شده است که حدود 550 نفر آلوده به ویروس اچ ای وی هستند.

مسئولان وزارت صحت افغانستان، پیش بینی می کنند که احتمالا دو هزار تا دو هزار و پانصد نفر در افغانستان به این ویروس آلوده هستند که تاکنون حاضر نشده اند برای تشخیص و مداوا مراجعه کنند.

مسئولان وزارت صحت می گویند از آنجا که تشخیص بیماری ایدز در میان افغانها، تنها از طریق شرکت در برنامه های داوطلبانه آزمایش خون مشخص می شود، مشخص کردن شمار دقیق افراد آلوده به ویروس اچ آی وی دشوار است.

وزیر صحت افغانستان می گوید در نظر است چند مرکز دیگر مداوای بیماران ایدز در بیرون از کابل نیز ایجاد شود.

داروی رایگان

آغاز به کار نخستین مرکز مداوای ایدز در کابل، با بیست و هشتمین سالروز شناخت ویروس اچ ای وی ایدز در جهان همزمان شده است.

این مرکز دارویی را که از پیشرفت بیماری ایدز جلوگیری می کند، به طور رایگان در اختیار مبتلایان قرار می دهد.

این دارو سیستم دفاعی بدن را تقویت کرده و از تاثیر بیشتر ویروس در بدن بیمار جلوگیری می کند.

دارو های مخصوص ضد رش این دارو در بازارهای جهان به قیمت زیادی به فروش می رسد که در بازار آزاد قابل دسترس نیست.

در حال حاضر، بیماران ایدز از سراسر افغانستان باید برای دریافت این دارو به این مرکز در کابل بیایند و طی کردن این فاصله برای خیلی از آنها دشوار است.

بیشتر مبتلایان به بیماری ایدز در افغانستان، کسانی هستند که به استفاده از مواد مخدر تزریقی اعتیاد دارند.

اما این بیماری می تواند از طریق برقراری ارتباط جنسی با کسی که قبلا به این بیماری آغشته بوده نیز منتقل شود. آلوده بودن وسایل پزشکی و خون نیز ممکن است سبب انتقال ویروس اچ ای وی از یک فرد به فرد دیگری شود.

در افغانستان به دلیل حساسیت شدیدی که علیه بیماری ایدز وجود دارد، معمولاً مبتلایان به این بیماری از افشای هویت خود، خودداری می کنند و از همین رو بیشتر آنها به مراکز آزمایش خون مراجعه نمی کنند.

وزارت صحت افغانستان ماه گذشته اعلام کرد که هفت تن از بیماران ایدز در این کشور جانشان را از دست داده اند.

این وزارت بلند رفتن سطح آگاهی مردم را بهترین راه برای کنترل این بیماری می داند.

۸۶۵۰۴

روزنامه بریتانیایی گاردین با انتشار گزارشی وضعیت پاکستان را بحران زده توصیف کرده و نوشته است حملات نظامیان آمریکایی در مناطق قبایلی پاکستان و حمایت دولت آن کشور از برخی گروه های جهادی، سبب آن شده که امنیت کل منطقه جنوب آسیا به خطر افتد.

گاردین روز چهارشنبه ۴ مارس (۱۴ اسفند)، یک روز پس از حمله خونین به اعضای تیم کریکت سری لانکا در پاکستان، می نویسد دولت آصف علی زرداری در طول یک سال گذشته به دلیل ناکارآمدی سیاسی، کنترل بخش های زیادی از ایالت سرحد شمالی پاکستان را عملا از دست داده است. 

به نوشته گاردین،مشکل اصلی یافتن راهی برای مقابله با وهابیت در پاکستان است. وهابیت با حمایت مالی عربستان سعودی و توسعه مدارس علمی در پاکستان گسترش یافته و سبب افزایش  افراطگرایی ها در آن کشور شده است.

مناطق وسیعی از ایالت سرحد اکنون تحت کنترل قبایل سنتگرا و "طالبان پاکستانی" هستند.

ایالت سرحد یک پنجم از مساحت پاکستان را شامل می شود و در طول یک سالی که آقای زرداری دولت پاکستان را در دست گرفته، پیش از ۱۴۰ مدرسه دخترانه درآن ایالت تخریب شده اند، زنان برای پوشیدن برقع تحت فشار قرار گرفته اند و سلمانی هایی که اقدام به تراشیدن ریش مردان می کنند مورد تهدید قرار گرفته اند.

اما اکنون، به نوشته گاردین، نا امنی از ایالت سرحد شمالی به دیگر مناطق پاکستان، از جمله به لاهور و کراچی سرایت کرده است.

این روزنامه به نقل از احمد رشید، تحلیلگر مسایل جنوب آسیا می نویسد که هشت سال سیاست خارجی نو محافظه کاران آمریکایی در دوره ریاست جمهوری جرج بوش به منافع آمریکا در جهان اسلام ضربه ای اساسی زده است؛ جنبش حماس در فلسطین و حزب الله در لبنان تقویت شده اند، زیر ساخت های اجتماعی عراق نابود شده اند، توان ایران در منطقه افزایش یافته و خطرناکتر از همه، افغانستان و پاکستان از درون دچار بحران جدی امنیتی هستند. 

گاردین وضع کنونی پاکستان را ناشی از "غرور بیجا و جهل" دولت آمریکا از یک سو و اقدامات سوال برانگیز سازمان استخبارات پاکستان از سوی دیگر می داند.

سازمان استخبارات پاکستان، موسوم به آی.اس.آی، توسط ارتش اداره می شود و در طول چند دهه گذشته گروه های سنتگرا و اسلامگرا مانند جیش محمد و لشگر طیبه را تقویت کرده است.

به نوشته گاردین، سران ارتش که در پاکستان همواره قدرتمند بوده اند، گروه های "جهادی" را ابزارهایی برای کنترل و افزایش نفوذ در افغانستان و همچنین ابزاری برای مقابله با ارتش هند در کشمیر می دانسته اند و در استفاده از آنها برای پیشبرد اهداف پاکستان در منطقه موفق بوده اند. اما اکنون گروه هایی که تا حد زیادی پرورش یافته ارتش بوده اند، علیه ارتش و نهادهای دولتی پاکستان شوریده اند.

در معادلات قدرت در پاکستان، رییس جمهور زرداری و ژنرال اشفق کیانی، رییس ستاد ارتش، در وضعیت نا مناسبی قرار دارند. ژنرال کیانی که با قبایل سنت گرا در ایالت سرحد شمالی درگیر است، نمی تواند جبهه دومی را درایالت پنجاب علیه "جهادی ها" باز کند. آقای زرداری نیز که می خواهد بر لشکر طیبه و افراط گرایان پنجابی فایق آید، نمی تواند با اقدام قاطع علیه آنها در قبال هند ضعف نشان دهد.

با این حال، گاردین می نویسد که اگر دولت پاکستان نتواند علیه گروه هایی چون جیش محمد، لشکر طیبه و گسترش وهابیت اقدام کند؛ همراه با نابودی تدریجی پاکستان، منافع غرب در منطقه هم با مخاطرات بسیار جدی روبرو خواهند شد.  

۸۴۴۴۵